.
.
.
THÂN HỮU
nhận định vê
“THƠ LỤC BÁC ĐOÀN THUẬN”
___________________________________________________
*
.
.
.
.
.
..
.
BẢO NHẤT
NGUYỄN ĐỨC HIẾU
đọc “XUÂN Ở NÚI”
.
…..Đọc cuốn Lời Chiều, lão phu thấy mình đang nâng niu trái tim của một người học trò cũ. Trái tim có điện mạnh đã làm cho quả tim của già này
rung động nhẹ nhàng nhưng thấm thía. Thế mới biết câu nói của người xưa “Le coeur n’a pas de ride”(trái tim không có vết nhăn) rất đúng.
Nhưng cũng nên rung động tùy từng trường hợp, tùy từng vẻ đẹp. Tim già này không dễ gì rung động bừa bãi. Ấy thế mà bị rung động rất nhiều
về bài “Xuân ở núi”: .
Xuân về ta lại gặp ta. .
Rong chơi núi cũ chờ hoa nở vàng. .
Sắc màu nhoà giữa sương tan. .
Để thiêm thiếp nhớ một làn hương bay.
“Để thiêm thiếp nhớ một làn hương bay” câu thơ tế nhị và trong sáng. Tim của Đoàn Thuận có thể là viên ngọc vừa phát sáng vừa phát âm thanh
để “ru đời tròn giấc chiêm bao”, “chắt chiu từng hạt ngọt ngào về mai.”. Có những tình cảm này thì có thể không bao giờ bị đào luyện, bị chuyển hoá
hay bị mê hoặc thành người độc ác,thâm hiểm, gian dối được.
Mong rằng những tình cảm này sẽ vươn lên, vươn lên nữa, rộng nữa, rộng nữa để thành nhất phiến, thành một khối tình không có tuổi, không sợ
“rụng như cánh phượng”, không sợ tàn như “nụ tầm xuân”, không thu hẹp giữa anh và em mà vươn cao, mở rộng, bao hàm và vượt cả không gian lẫn
thờì gian, che phủ tất cả, yêu mến tất cả những vẻ đẹp trong sáng,ôm ấp, nâng niu những tâm hồn quang minh, vượt cả thiện lẫn ác…
.
.
.
Sacramento,6 tháng 5 năm 1997. .
Bảo Nhất NGUYỄN ĐỨC HIẾU.
.
*
.
.
.
.
.
.
.
,
.
*
.Bia sau tập
“LỜI CHIỀU”
.
.
.
.
.
.
.
.
“ĐOÀN THUẬN”
và “LỜI RU LỤC BÁT”.
____________________
Tg. Trần Phương Như
. Huyện phố Hàm Tân nằm gần vùng biển nhỏ quê hương miền Nam Trung Bộ, với đủ biển sóng, dương liễu, lau lách thuyền sông, đồi non cồn cát, dốc núi sương mù dặm ngàn thôn xa, phố huyện sân rêu, đàn chim di rét. Giữa khung trời tĩnh lặng ấy, Đoàn Thuận sinh trưởng, vào đời, và nhà thơ cất lên những điệu ru ca đằm thắm nhất.
Quả thật Lời Chiều chính là những lời ru dịu ngọt, làn điệu lục bát trữ tinh của ngàn đời đất mẹ. Đoàn Thuận biến đời ông thành chiếc võng, và ông đã ru (Như từng được Mẹ ru thuở thiếu thời) ru mây, hoa cỏ, sương, đồi, đêm, chiều. Đáp lại sông, biển, đời cũng ru ông miệt mài.
Thơ Đoàn Thuận qua Lời chiều, cho thấy một niềm yêu thương quê nhà dạt dào, vùng đất mỗi con sông, mỗi làn hương đều kết dính bền bĩ vào tâm hồn nhà thơ. Trong những bước chân đi “Nắng mưa làm mỏi bước đời” hẳn có lúc Đoàn Thuận cũng ngại ngùng. Ông không chỉ dặn lòng, ông gọi người: “Xin người hãy chậm chân chiều”.
Ở nhà thơ cái gì cũng thong thả như thế. Sự thong thả khiến ta dễ liên tưởng về một thời gian đã qua, một không gian đã mất, với bóng dáng Đường Thi, những nàng thương nữ những bác hoàng hạc, những động đào nguyên:
Ngập ngưng một bước trần ai,
Người xưa chốn cũ đã ngoai thới gian.
Tuổi thơ và tình yêu trong Lới Chiều, chỉ le lói ít lần. Phải chăng Đoàn Thuận quay mặt cùng nó ? Chưa hẳn ! Hãy nghe ông ví von: .
Ta teo hạt bụi vào đời,
Đã thành viên cuội một thời trẻ thơ.
Thật ngộ nghỉnh và không kém thâm trầm. Tình yêu thì qua hình ảnh mềm mại:
Phố quen chợt rụng lá vàng,
Một người nghiêng nón bên hàng dương xa
Cũng có lúc Đoàn Thuận vẽ lên cảnh chia lìa. Chẳng thở than, chỉ nghe len vào hồn những âm vang rất nhẹ: “Trong mưa lẫn giọt mắt buồn tiễn đưa”.
Những dòng lục bát, lời ru chiều của Đoàn Thuận, sau cùng là hơi thở của vùng quê hương dịu dàng, tắm đẫm ngôn ngữ và đời ông. Ông viết nên, hãy thôi, cứ gọi đấy là những tiếng hót của một loài chim:
Có con chim lẫn phố mây,
Để rơi tiếng hót xuống đầy hoàng hôn.
TRẦN PHƯƠNG NHƯ..
.
.
.
.
.
.
.
.
.
. tranh của Zang Daqian
.
CẢM HỨNG ĐƯỜNG THI
với CÂU THƠ LỤC BÁT ĐOÀN THUẬN
________________________________
Tg.Thái Anh.
Thoáng bước vào trang thơ đầu tiên Mùa bấc biển của Đoàn Thuận [giải Dục Thanh lần I] ta dễ sa đà vấp ngay cái tứ thơ thâm trầm man mác:
Chợt nghe bấc lạnh căm căm
Giật mình mang mang, làm ta nhớ đến câu thơ Đường của thi hào Nguyễn Du ”Tráng sỹ bạch đầu bi hương thiện” rồi dư vị câu thơ như chập chờn vuơng vít, gợi ta liên tưởng đến cái ý ngoại ngôn trong câu thơ cổ ngẩng đầu vọng minh nguyệt, đê đầu tư cố hương. Và nữa, một câu thơ khác khiến ta nhớ đến phong cách Đường thi thư thái của một Bà Huyện Thanh Quan hay một Trương Kế với Phong kiều dạ bạc: .
Thuyền ai gác mái đêm khơi. .
Tiếng chuông chùa cổ chơi vơi núi rừng
Cái hay của Đoàn Thuận là chỉ bằng vài từ chắt lọc đã gợi lên được cái không khí Đường thi trầm mặc u huyền. Hay như: .
Non xanh cửa động hoa vàng .
Bóng trăng thơ thẩn để ngàn năm trôi .
Duyên tiên chỉ có thế thôi .
Vút bay cái hạc lưng trời thiên thai.
Cái đẹp Đường thi ở đây là không gian thơ tĩnh lặng, là thời gian lãng đãng không cùng, là cái triết lý sống nhẹ nhàng thanh thản, nâng đỡ tâm hồn, vỗ cánh cho ý thơ vút bay cái hạc… Cái đẹp của câu thơ còn là sự hoà hợp tuyệt diệu của hội hoạ, thi tứ và nhạc điệu, của súc tích ngôn từ, của sự diễn đạt biểu cảm. Tác giả đã khéo vận dụng phương pháp cấu tứ của lối thơ bát cú – tứ tuyệt- Đường luật-vào câu thơ lục bát của mình, đã nâng tầm cho câu lục bát – vốn trữ tình – giờ đây như còn chuyển tải cả không gian ba chiều tâm tư sâu thẳm: .
Ngập ngừng nửa bước trần ai. .
Người xưa chốn cũ đã ngoài thời gian .
hoặc như: .
Đâu rồi khúc hậu đình hoa. .
và đâu hoàng hạc bay qua cõi người.
Lục bát Đoàn Thuận thường ngắn gọn, 4 câu 28 từ, lời súc tích,tĩnh lặng,ý sâu,tứ thơ thâm trầm. Thi liệu trong thơ anh thường từ thiên nhiên. Một thiên nhiên tư duy bằng tâm hồn thơ. Cảnh vật không chỉ tạo hứng khởi cho tâm hồn, mà như chính tâm hồn nhập vào cảnh vật để thành thơ. .
Tạnh sông dải lụa ngang chiều. .
Một làn khói mỏng làm xiêu cây bờ. .
Ngờ như chiếc lá bâng quơ. .
tiếng chim se sẻ chạm hờ vào hoa.
.
Nếu như trong thơ ca, cái mới không hẳn là cái lạ của thể loại, hay ngôn từ, thì lối diễn đạt ở bốn câu thơ trên hẳn phải nhìn nhận là mới. Cái mới ở đây ta dễ cảm nhận nhưng khó phân tích. Phải chăng đó là sự kết hợp có nghệ thuật giữa tinh hoa truyền thống với tư duy mới và ngôn ngữ tinh tế của hiện đại ? Thật vậy, vẫn là âm điệu của câu thơ lục bát, chất liệu vẫn là thiên nhiên với hình ảnh làn khói mỏng. Nhưng tư duy cảm giác (nhận thức) đổi khác dẫn đến cách thể hiện cũng hoàn toàn khác cũ tạnh sông, dải lụa, làm xiêu cây bờ, ngờ như,chạm hờ,và được thông qua ngôn ngữ thơ mà tư duy trừu tượng được biểu tượng (hội ý). Đó chính là nét độc đáo ở thể thơ lục bát Đoàn Thuận. Qua ba tập thơ: Mùa bấc biển, Lời chiều, và La Gi ngàn xanh vừa xuất bản, nhà thơ Đoàn Thuận đã khẳng định mình với phong cách thơ khá riêng: Phong cách biểu tượng
La Gi,4.1997
THÁI ANH
*
.
.từ TRANG VIẾT. 12
>về trang chủ.
.
ĐOÀN THUẬN 